PARAMARIBO — Het traditioneel gezag van de Aukaners geeft groen licht voor de verdere behandeling van het grens-protocol met Frankrijk, mits de traditionele rechten van de binnenlandbewoners zwart-op-wit worden gewaarborgd. Tijdens een cruciaal topoverleg op zaterdag 18 juli 2026 op de residentie van Granman Bono Velanti in Paramaribo, heeft de Commissie van Rapporteurs (CvR) van De Nationale Assemblée (DNA) intensief overleg gevoerd met het grootopperhoofd, kapiteins en basja's. De granman benadrukte dat het traditioneel gezag de voortzetting van de wetsproductie ondersteunt, maar eiste vóór de formele aanname eerst volledige inzage in de definitieve overdrachtsdocumenten om de belangen van de grensgemeenschappen veilig te stellen.
De Marowijnerivier vormt de vitale levensader voor de Marrongemeenschappen die al generaties lang in het grensgebied met Frans-Guyana wonen. Granman Velanti stelde onomwonden dat de vrije doorvaart en de totale bewegingsvrijheid op de rivier onder geen beding mogen worden ingeperkt door de nieuwe grensafbakening. "Wij willen geen enkele beperking op de rivier wanneer wij die moeten gebruiken om onze leefgebieden te bereiken", luidde de duidelijke boodschap van het grootopperhoofd. De aanwezige dorpshoofden schaarden zich massaal achter deze visie en eisten dat het traditioneel gezag structureel betrokken blijft bij alle besluitvorming over hun woon- en leefgebied.
Parlementaire consensus over nationaal belang
Commissievoorzitter drs. Rabindre Parmessar legde uit dat de CvR na eerdere bezwaren bewust de districten is ingetrokken voor aanvullende hoorzittingen met de grensraden. Volgens Parmessar biedt een duidelijke grensregeling juist enorme macro-economische kansen en rechtszekerheid voor ontwikkeling aan weerszijden van de rivier. Binnen het parlement is er een brede consensus over de precaire kwestie:
- Historische rechten: NPS-fractieleider drs. Jerrel Pawiroredjo onderstreepte dat de wetgeving diepgaand rekening moet houden met de eeuwenoude leefwijze en rechten van de gevestigde gemeenschappen.
- Geen bewegingsbeperking: Mr. Stanley Betterson (ABOP) stelde dat niemand restricties voor de Surinaamse bevolking wenst en dat er samen naar sluitende oplossingen wordt gezocht.
- Zorgvuldige uitvoering: VHP-fractieleider drs. Asiskumar Gajadien merkte op dat de inhoud van het protocol na langdurige diplomatie al vaststaat. De focus moet nu liggen op een strakke uitvoering, waarbij de bewoners direct vertegenwoordigd zullen zijn in de op te richten River Council.
- Harde overheidsgaranties: A-20 fractieleider dr. Steven Reyme noemde het dossier een aangelegenheid van nationaal belang en eiste dat de staat keiharde garanties biedt om de bewoners te beschermen.
Grenscommissie sust de Franse zorgen
Om de diepe ongerustheid in de zaal weg te nemen, gaf Johan Kolader, voorzitter van de Grenscommissie vanuit het ministerie van Buitenlandse Zaken, Internationale Handel en Samenwerking (BIS), een uitgebreide technische toelichting. Kolader garandeerde dat de definitieve grensafbakening weliswaar noodzakelijk is voor de nationale soevereiniteit, maar dat de contractuele afspraken met Parijs de vrije beweging en de verworven rechten van de rivierbewoners expliciet beschermen.
Aan het strategische grensberaad namen tevens DNA-lid Ivanildo Plein en senior diplomaat Shirley Ronodikromo deel. De Grenscommissie en het parlement hebben toegezegd het overleg met de top van het traditioneel gezag onverkort voort te zetten, zodat de ontwerpwet met brede maatschappelijke en tribale steun in openbare behandeling kan worden genomen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten