Halfjaarlijkse verantwoording 2026: Uitvoering begroting loopt achter; Comptabiliteitswet verschoven naar 2028

 

PARAMARIBO — De feitelijke uitvoering van de Surinaamse staatsbegroting in de eerste helft van 2026 loopt achter op het geplande bestedingsritme. Dit is naar voren gekomen tijdens de presentatie van de halfjaarlijkse verantwoording op vrijdag 7 augustus 2026 op het Ministerie van Financiën en Planning. De vaste parlementaire Commissie voor Financiën en Planning en de Commissie Staatsuitgaven werden hierbij uitgebreid geïnformeerd over de gerealiseerde ontvangsten en uitgaven en de impact van de Comptabiliteitswet 2024.

Uit de gepresenteerde realisatiecijfers blijkt dat de overheid kampt met een tekort aan uitvoeringscapaciteit, waardoor beschikbare middelen onvoldoende snel worden omgezet in concreet beleid. Een ander hardnekkig knelpunt op de begroting blijft de accumulatie van betalingsachterstanden van de staat. De openstaande rekeningen en achterstallige subsidies drukken momenteel met name zwaar op de operationele diensten van de ministeries van Volksgezondheid en Sociale Zaken en Volkshuisvesting (Sozavo).

Uitstel Comptabiliteitswet en cruciale deadlines voor 2027

De volledige operationalisering van de Comptabiliteitswet 2024 vraagt een complexer en omvangrijker traject dan vooraf was ingeschat. Hierdoor is de totale implementatie officieel doorgeschoven naar het begrotingsjaar 2028. Om deze nieuwe tijdlijn te halen, zijn er stringente wettelijke deadlines vastgesteld:

• 1 april 2027: Een formele Begrotingsstrategie inclusief gekwantificeerde begrotingsregels en een Medium Term Fiscal Framework (MTFF) voor de periode 2028–2032 moet gereed zijn.
• 1 oktober 2027: Het herziene Financieel Vijfjarenplan moet officieel worden ingediend bij De Nationale Assemblée.
• 1 januari 2028: Het cruciale Spaar- en Stabilisatie Fonds Suriname (SSFS) moet honderd procent operationeel zijn.
  

Om dit wetgevingstraject technisch te ondersteunen, is voor november 2026 een derde fase van intensieve technische assistentie ingepland met experts van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB). Hierbij worden tevens de specifieke prestatie-indicatoren (KPI's) en een verandermanagementstrategie voor het ambtelijke apparaat vastgelegd.

IMF-expert waarschuwt voor risico's van offshore oliegelden

Tijdens de hoorzitting uitte Harry Snoek, een FADE-expert verbonden aan het ministerie, scherpe waarschuwingen over het beheer van de naderende offshore olielocaties in Blok 58. Hoewel de miljardenontvangsten de Surinaamse economie een enorme impuls kunnen geven, brengt de hausse grote macro-economische risico's met zich mee. Snoek wees op de extreme volatiliteit van de internationale olieprijzen, de onherroepelijke eindigheid van de minerale voorraden en de zwakke institutionele capaciteit van de overheid om plotselinge, gigantische geldstromen efficiënt en corruptievrij te beheren.

De Comptabiliteitswet 2024 en de Wet Spaar- en Stabilisatie Fonds Suriname moeten samen het wettelijke anker vormen om te voorkomen dat Suriname ten prooi valt aan de wet van de remmende voorsprong. Begrotingsdiscipline, transparante verslaglegging en een rechtvaardige verdeling van de rijkdom tussen de huidige en de komende generaties Surinamers zijn volgens de commissieleden essentieel om de staatsschuld ook op de lange termijn duurzaam en houdbaar te houden.